1111 sayılı Askerlik Kanunu’nda değişiklikler

Askerlik Kanunu’ndaki değişiklerde de sivil-asker ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi esas gaye olarak görünmektedir.

669 sayılı KHK ile asker hastaneleri Sağlık Bakanlığı’na devredilmişti. Buna istinaden 1111 sayılı Askerlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yükümlülerin sağlık muayenesi öncelikle bağlı bulundukları aile hekimi tarafından yoksa en yakın resmi sağlık biriminde tek tabip tarafından yapılacağı hükmü getirilmişti. Yükümlüler hakkında her türlü sağlık raporunu tanzim etmeye yetkili makam, Sağlık Bakanlığınca belirlenen sağlık kuruluşu ve sağlık kurulu oldu. Bu bağlamdaki tüm tetkik ve muayeneler ücretsiz kılındı (KHK 674 md. 45; KHK 676 md. 48). Kanun metninde “askeri hastaneler” olarak geçen tüm ibareler resmi sağlık kuruluşu, Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurulları vb. ifadelerle değiştirildi (KHK 676 md. 49-52).

Askerlik Kanunu’na eklenen bir madde ile “15 Temmuz darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere görevi olmadığı halde mukavemet ederken şehit olanların” kendinden olma erkek çocukları ve aynı babadan olma kardeşlerinin tamamı hakkında askerlik kanunun ilgili maddelerinin uygulanmasına hükmedildi. Ölenin oğullarından biri veya kardeşlerinden birinin askerlik yapmamasına ilişkin mevzuat, 15 Temmuz’da ölenlerin aileleri için de uygulanacaktır (KHK 678 md. 12). Kanunun ilgili maddesinde yapılan değişiklikle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren bir olayda askerlik hizmetini yerine getirmekteyken veya terör saldırısında hayatını kaybeden sivillerin kendilerinden olma çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı gönüllü olmadıkları takdirde silah altına alınmayacağı; silah altındakilerin ise istedikleri takdirde terhis edilebilmesi hüküm altına alındı. Aynı kapsamda hayatını kaybeden kamu görevlilerinin (güvenlik korucuları dahil) kendilerinden olma çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinden biri de aynı hükümlerden yararlandırılacak. (KHK 696 md.1)

“Kıtaattan izinli ve tebdilihava suretiyle ayrılacak erbaş ve er” başlığı altında izinleri düzenleyen bölümde üstün başarı gösteren erbaş ve erlere ek izin süresi verilmesinin usul ve esasları yeniden belirlendi. Eskisiyle yeni düzenleme arasındaki fark JGK ve SGK’nın TSK’dan ayrılması ile daha önce GB’ye tanınan usul ve esasları belirleme yetkisinin adı geçen komutanlıklara da tanınmasıdır (KHK 680 md. 24).

Aynı kanuna izleyen madde eklendi: “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve askerliğe elverişli oldukları anlaşılan yükümlülerden, yoklama kaçağı ve bakayalar dahil bu Kanunda yazılı geçerli mazereti olmayanlar, Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek celp ve sevk esaslarına göre silah altına alınırlar” (KHK 691 md. 2).

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan askerlik celp ve yoklama duyuruları önceden sadece Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu üzerinden yapılırken, Askerlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle diğer ulusal yayın yapan televizyon ve radyo kanalları tarafından da zorunlu yayın kapsamında duyuruda bulunulması kararlaştırıldı (KHK 694 md. 3-4).

Kanuna yapılan ekleme ile yurt dışında çalışan askerlik yükümlülerinin yabancı ülke parası üzerinden yaptıkları ödemelerde döviz tahsilatı ve özel döviz hesabına aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer masrafların yükümlülerden tahsili için düzenleme yapıldı. (KHK 696 md.2)

1.7.b
1111 sayılı Askerlik Kanunu’nda değişiklikler