Tanığı Sorguya Çekme Hakkına Sınırlama

694 sayılı KHK ise 142. maddesiyle, gizli soruşturmacı olarak görevlendirilen kamu görevlilerinin (CMK madde 139, soruşturma konusu suçun işlendiği hususunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka surette delil elde edilememesi hâlinde, kamu görevlilerinin hâkim kararıyla gizli soruşturmacı olarak görevlendirilebileceğini düzenler. Gizli soruşturmacı duruşmaya sanık aleyhine delil getiren kişi konumundadır.) tanık olarak dinlenmesinin zorunlu olması halinde, duruşmada hazır bulunma hakkına sahip bulunanlar olmadan da, diğer bir deyişle sanık ve avukatının yokluğunda da dinlenebileceğini veya ses ya da görüntüsü değiştirilerek özel ortamda dinlenebileceğini düzenledi. Böylece, gizli soruşturmacı duruşma sırasında sanık ve avukatı hazır olmadan da gizli tanık olarak dinlenebilecektir.

Delillerin doğrudan doğruyalığı ilkesi uyarınca, hükmü verecek olan mahkeme üyeleri, sanık, tanık ve diğer tüm delillerle bire bir karşı karşıya gelmeli ve doğrudan temas etmelidir. Silahların eşitliği ilkesine göre ise, sanığın ve avukatının, sanık aleyhine ileri sürülen tüm delil ve iddialardan ve tanık beyanlarından haberdar olması; duruşma sırasında dinlenen tanıklara ve bilirkişiye soru sorabilmesi; bu iddiaları karşı beyanlarla çürütebilme imkânına sahip olması gerekir. Bu açıdan gizli soruşturmacının tanık olarak duruşmada dinlenmesi, adil yargılanma hakkı açısından tartışmalıdır.

Gizli soruşturmacının kimliğinin görevinin mahiyeti gereği gizli tutulması gerekiyorsa, soruşturmacının tanık olarak duruşmada dinlendiği durumlarda, soruşturmacı kimliği tespit edilemeyecek şekilde, örneğin sesi ve görüntüsü değiştirilerek dinlenebilir. 694 sayılı KHK, CMK’ya yaptığı eklemeyle, gizli soruşturmacının, sanık ve avukatı duruşmada bulunmaksızın ve aleyhe iddia ve beyanlara cevap verme ve soru sorma imkânına sahip olmaksızın dinlenmesini mümkün kılarak, adil yargılanma hakkının önemli unsurları olan silahların eşitliği ilkesini ve “aleyhe tanıkları sorguya çekebilme” hakkını ihlal etmektedir.

2.3.c
Tanığı Sorguya Çekme Hakkına Sınırlama