Yüksek Yargı Alanındaki Düzenlemeler

680 sayılı KHK’nın 2. maddesiyle, Yargıtay Kanunu’nda Hukuk ve Ceza Genel Kurulları başlıklı 7. maddenin 10. fıkrası ilga edildi. Aynı KHK’nın 3. maddesiyle, Dairelerin görevlerini düzenleyen 14. maddeye f bendi eklendi. Buna göre, Yargıtay’ın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalarda, iş yoğunluğunun zorunlu kılması halinde Birinci Başkanlık Kurulu bir veya birden fazla daireyi sadece bu işlere bakmak amacıyla görevlendirebilecek. Bu durumda, görevlendirilen dairenin bakmakta olduğu işler, bir sonraki takvim yılı beklenmeksizin Birinci Başkanlık Kurulu tarafından başka dairelere verilebilecek.

En son çıkarılan 696 sayılı KHK ile ise, Danıştay ve Yargıtay Kanunu’nda kapsamlı değişikliklere gidildi. KHK’nın 32. maddesi, Danıştay Kanunu’nun 64. maddesine bir fıkra ekleyerek, Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sağlık giderlerinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin tabi oldukları hükümler ve esaslar çerçevesinde Danıştay bütçesinden ödeneceğini düzenledi. 696 sayılı KHK Danıştay için 16 yeni kadro ihdas etti ve bu kadroların, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında KHK’nın eki sayılı cetvele eklenmesini öngördü. KHK’nın 34. maddesi, Danıştay Kanunu’nun Geçici 24. maddesinde düzenlenen, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun oluşumu ve çalışma usulü hakkında hükümlerin uygulamasını 31/12/2019 tarihinden 31/12/2022 tarihine kadar uzattı. KHK’nın 35. maddesi, Danıştay Kanunu’nun geçici 27. maddesinde, Danıştay bünyesindeki daire sayısının, Kanun’un 13. maddesi uyarınca on beşten dokuza düşürülmesi için öngörülen üç yıllık süreyi altı yıla çıkardı. KHK’nın 36. maddesi Danıştay Kanunu’na geçici 28. madde ekleyerek, yeni ihdas edilen 16 kadro için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde seçim yapılacağını ve üye seçimi yapılıncaya kadar Danıştay Genel Kurulu üye tamsayısının hesabında yeni kadroların hesaba katılmayacağını düzenledi. Son olarak 696 sayılı KHK’nın 37. maddesi, Danıştay üyesi seçilebilmek için hâkimlik ve savcılık mesleğinde yirmi yıl çalışmış olmak şartını kaldırdı.

696 sayılı KHK 42-46. maddelerinde benzer değişiklikleri Yargıtay Kanunu’na da ekledi: Yargıtay üyelerinin aile fertlerinin sağlık giderlerinin Yargıtay bütçesinden ödenmesi öngörüldü; Yargıtay için 100 yeni kadro ihdas edildi ve bunlar ilgili cetvele eklendi. Yine Yargıtay ceza ve hukuk dairesi sayısının, Kanun’un 5. maddesi uyarınca yirmi üçten on ikiye indirilmesi için öngörülen süre üç yıldan altı yıla çıkarıldı. 696 sayılı KHK’nın 45. maddesi, Yargıtay Kanunu’na geçici 16 ve 17. maddeleri ekledi. Geçici 16. madde, 31/12/2022 tarihine kadar geçerli olmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu’nun oluşum ve çalışma usulüne dair yeni hükümler getirdi. Buna göre, Hukul Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu yirmi üyeden oluşacak; bu üyeler kural olarak sürekli görev yapacaklar. KHK öncesinde ise Kurul üyeleri değişkendi. Kurulların toplantı ve görüşme yeter sayısı onbeş olarak düzenlendi; karar yeter sayısı ise toplantıda bulunanların üçte ikisi olarak tespit edildi. Geçici 16. madde, birinci toplantıda üçte iki oy çoğunluğu sağlanamazsa ikinci toplantıda bulunanların çoğunluğuyla karar verileceğini öngördü. Yargıtay Kanunu’na eklenen geçici 16. madde ise, yeni ihdas edilen 100 kadro için, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde seçim yapılacağını; seçimin tamamlanmasından itibaren beş gün içinde Birinci Başkanlık Kurulu’nun yeniden belirleneceğini; yeni oluşan Birinci Başkanlık Kurulu’nun, on gün içinde dairelerin iş durumunu ve ihtiyaçlarını gözönünde bulundurarak yeni seçilen üyelerin hangi dairelerde görev yapacağını belirleyeceğini ve Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu üyelerini görevlendireceğini; Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun üye tamsayısının hesabında, yeni üye seçimi yapılıncaya kadar yeni ihdas edilen kadroların dikkate alınmayacağını düzenledi. Son olarak KHK’nın 46. maddesi, daha önce Yargıtay Kanunu’nda Hukuk ve Ceza Genel Kurulları’nın görevleri arasında sayılan, ‘‘aynı veya farklı yer bölge adliye mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar bakımından hukuk daireleri arasında veya ceza daireleri arasında uyuşmazlık bulunursa bunları içtihatların birleştirilmesi yoluyla kesin olarak karara bağlamak’’ hükmünü yürürlükten kaldırdı. Yine Yargıtay üyesi seçilebilmek için hâkimlik ve savcılık mesleğinde on yedi yıl çalışmış olmak şartını da ortadan kaldırdı.

2.7.f
Yüksek Yargı Alanındaki Düzenlemeler